کلزا

کلزا

کلزا

 

نام فارسی:

کلزا

 

نام انگلیسی:

Rape

 

نام علمی:

Brassica Napus

 

ماهیت:

کلزا گیاهی یک ساله یا دوساله است که ارتفاع آن به یک و نیم متر می رسد.

ساقه های این گیاه، نسبتا ضخیم هستند و سطح مقطعشان دایره ای شکل است.

برگهای پایین گیاه کلزا، بزرگ، کمی کشیده و نسبتا ضخیم اند؛ دمبرگهای نسبتا کوتاه دارند، کناره شان دانه دار و کمی چروکیده است و در قاعده آنها گاه چند بریدگی عمیق وجود دارد.

برگهای بالای گیاه کلزا، تقریبا بزرگ و مایل به قلبی شکل هستند و نسبت به برگهای پایینی، کمی کوچکتر و کم رنگ ترند.

برگهای پایین گیاه کلزا، بدون دمبرگ رشد می کنند.

در محل اتصال برگهای بالا با ساقه اصلی، ساقه هایی فرعی رشد می کند.

گل های گیاه کلزا، کوچک و زرد رنگ هستند و با دمگل های کشیده، به صورت دسته ای انتهای ساقه های گل دهنده می رویند.

هر گل، چهار گلبرگ تقریبا دایره ای شکل، گاه قلبی شکل و کاملا جدا از هم دارد.

میوه های گیاه کلزا، به صورت غلاف های کشیده، باریک، نسبتا کوچک و نوکدار نمایان می شوند.

این غلاف ها ابتدا سبز رنگ هستند؛ ولی پس از رسیدن کامل، قهوه ای کم رنگ می شوند.

درون هر غلاف، تعداد ی تخم بسیار کوچک، سیاه و گاه مایل به قرمز، روغنی، گاه کروی شکل و گاه نوکدار وجوددارد.

ریشه درخت کلزا، نسبتا ضخیم، کمی کشیده و تقریبا مخروطی شکل است.

 

تشابه و تقلب:

گل گیاه کلزا به گل گیاه شب بو، شلغم، خردل، وسمه و کلم بسیار شبیه است.

غلاف میوه گیاه کلزا به غلاف خاکشیر و کلم شباهت بسیار دارد.

 

محل رویش :

افغانستان، هند، پاکستان، آلمان، فرانسه، مجارستان، رومانی، و ایران در استان های مازندران و سیستان و بلوچستان.

 

کاشت، داشت و برداشت:

تکثیر گیاه کلزا از طریق کاشت تخم آن انجام می شود.

 

اجزای مورد استفاده و مشتقات:

ریشه، برگ، تخم و روغن تخم.

 

مواد تشکیل دهنده:

در تخم های گیاه کلزا، حدود 25 تا 35 درصد روغن پابت وجود دارد.

روغن تخم های گیاه کلزا، حاوی گلیسریدهای اسیداوریک است.

اسید اوریک، اسید چرب و جامد است که در دمای 33 درجه سانتی گراد ذوب می شود.

در ریشه گیاه کلزا، مقدار زیادی ویتامین Cوجود دارد.

 

افعال و خواص:

برگ گیاه کلزا مقوی معده است. ریشه گیاه کلزا ملین و مدر بول است.

روغن تخم کلزا، سرفه، تنگی نفس و نزله را بهبود می بخشد.

ضماد روغن تخم گیاه کلزا به همراه مقداری کافور، محلل سفتی هاست و به درمان رماتیسم و گرفتگی عضلات گردن کمک می کند.

مالیدن روغن تخم کلزا به همراه مقداری کافور بر سینه، برای برونشیت مفید است.

خوردن شیره ریشه کلزا، سرفه های مزمن را بهبود می بخشد.

 

بر گرفته از :

دایره المعارف طب سنتی/ مفردات

مولف سید محمد علی سید نظری

 

 

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

به بالای صفحه بردن